DIPTERA ile ilgili siteler

      Catalogue of the Craneflies of the World

        Fauna Europaea

     The Italian Fauna

      Entomological sites

      Lund University Sweden

      Insect Images

      Cornell University

      Indexing the world's of known species

         Catalog of the Diptera of the Australasian and Oceanian Regions

DIPTERA

Diptera (Sinekler ve Sivrisinekler), bütün dünyada 177 familyaya ait yaklaşık 120.000 türü ile Coleoptera (Kınkanatlılar) ve Lepidoptera (Kelebek ve Güveler)’dan sonra tür sayısı bakımından en zengin üçüncü böcek takımıdır. Palaearktik bölgede ise 120 familyaya ait yaklaşık 30.000 türü bilinmektedir.

Aşağı yukarı tüm Diptera türlerinin % 10’u larva evrelerini suda geçirir. Bu türlerin yetişkinleri daima karasal ekosistemleri tercih ederken, yumurta ve pupaları sucul ortamlarda gelişir. Başka bir ifade ile Diptera’nın 32 familyasından bazısının larvaları ya sucul ya da yarı suculdur.

Dipterler içinde larval dönem sayısındaki çeşitlilik çok fazladır. Bu sayı; Nematocera’da 4, Cyclorrhapha’da 3 ve Orthorrha’da 8 veya 9 olabilir. Türlerde suyun sıcaklığı ve besin koşullarına bağlı olarak larval evrelerinin birkaç hafta kadar kısa veya 2 yıl kadar uzun sürebildiği bilinmektedir. Pupa evresinin süresi, kışı pupa olarak geçiren türler hariç yaklaşık 2 haftadır. Çoğu tür kışı hibernasyondaki yumurtalarla, larvalarla ya da çok nadir yetişkin olarak geçirirler. Bazı kuzey Chironomid larvaları koza örerek kışı geçirirler.

Çoğu sucul Diptera türü univoltindir. Ama uygun koşullar altında bir yılda bazıları birden çok nesil oluşturabilir. Bazı türlerin soğuk iklimlere uyum sağlayarak gelişmeleri 2 ya da 3 yıl alabilir. Bir kuzey Chironomid’inin yaşam döngüsünün 7 yıl aldığı rapor edilmiştir.

Diptera tatlı sularda en çok çeşitlilik gösteren böcek takımlarından biridir. Öyle ki, bu çeşitlilik diğer tatlı su organizmalarının büyük gruplarında bile bulunmaz. Bütün sucul böceklerle ele alındığında Diptera takımının bacaksız sucul larvaları hem bireysel, hem de tür sayısı olarak kesinlikle daha üstündür.

Diptera larvası hemen hemen her türlü sucul habitatta görülebilir. Örneğin; su bitkilerinin çiçek yaprağında (Culicidae), ağaç kavuklarında (Chironomidae ve Culicidae), doygun toprakta (Tipuloidea) ve çamur birikintisinde (Ptychopteridae), akışı hızlı derelerde (Blephariceridae, Deuterophlebiidae), derelerde, durgun sularda, gölcüklerde, büyük göllerde, ırmaklarda ve düz deniz kayalıklarının intertidal zonlarında görülebilir. Bazı Stratiomyidae türleri sıcaklığı 49°C’nin üzerindeki besinli sıcak su havuzlarında, bazı Ephydridae türleri ise ham petrolün doğal sızıntılarından toplanmıştır. Sadece okyanuslar gibi açık sucul habitatlarda kaydedilememiştir.

Sucul diptera larvasının beslenme çeşitliliği habitat çeşitliliği ile paralellik gösterir. Bazı familyalar kaba partikülleri parçalar (Tipulidae); diğerleri süzerek beslenir (Simuliidae). Bazı familyalar, perifiton içeren ve hızlı akan nehirlerin yüzeyindeki materyallerle beslenirler (Blephariceridae). Diğer bazı familyalar predatördür.

Sucul dipterler, özellikle insan sağlığı ve ekonomik bakımdan tüm böcek zararlılarının en meşhur gruplarını [Culicidae (Sivrisinek), Chironomidae (Tatarcık), Tipulidae (Turna sinekleri), Simuliidae (Karasinekler) ve Chaoboridae (hayalet tatarcıklar)] içerir. Buna rağmen; sucul dipterlerin birçok grubu, su kuşları ve balık populasyonlarının beslenmesinde ve sucul ekosistemlerde biyolojik üretimde merkezi bir rol oynar.

Birçok dipter türünün dişisi anautogenous olup yumurta yapmak için yeterli proteini almak zorundadır. Bunun için de kanla beslenmek isterler (Ceratopogonidae, Culicidae, Simuliidae, Tabanidae). Bu türler hayvan ve insanlardan kan emerken aynı zamanda çeşitli hastalıkların etkenlerini de bulaştırırlar. Örneğin Anopheles dişileri Plasmodium’u, Phlebotumus dişileri Leishmania’ı, Glossina dişileri Trypanasoma’yı bulaştırır.